Chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo cho rằng ý thức có một cuộc sống riêng , tồn tại tách biệt vật chất thậm chí quyết định , sinh ra vật chất .

Chủ nghĩa duy vật tầm thường cho rằng ý thức cũng là một dạng vật chất .

Chủ nghĩa duy vật cận đại đã thấy dược ý thức phản ánh thế giới khách quan , đã chỉ ra được kết cấu của ý thức song lại chưa thấy nguồn gốc xã hội và vai trò xã hội của ý thức .

Chủ nghĩa duy vật biện chứng đã kế thừa , phát triển , khắc phục những quan niệm trên đưa ra định nghĩa khoa học về ý thức :

ý thức là sự phản ánh sáng tạo thế giới khách quan vào bộ não người thông qua lao động và ngôn ngữ .

ý thức là toàn bộ hoạt động tinh thần của con người bao gồm từ cảm giác cho tới tư duy , lý luận trong đó tri thức là phương thức tồn tại của ý thức .

Kết cấu đề tài:

Chương 1. Nguồn gốc , bản chất và kết cấu của ý thức

Chương 2. Vai trò của tri thức khoa học trong công cuộc