ĐẶT VẤN ĐỀ

Sự phát triển của xã hội loài người là một quá trình vận động và phát triển không ngừng của các hình thái kinh tế- xã hội. Ở mỗi giai đoạn phát triển, đều có những hiện tượng kinh tế- xã hội đòi hỏi con người phải có những hiểu biết và các giải quyết. Ban đầu, chỉ là những giải thích dưới hình thức các tư tưởng kinh tế lẻ tẻ, rời rạc. Dần dần đã trở thành những quan niệm, quan điểm kinh tế có tính hệ thống của các giai cấp khác nhau.

Theo đà phát triển của kinh tế thị trường, đến nay, đã có nhiều học thuyết kinh tế xuất hiện làm cơ sở lý luận cho các nhà chiến lược kinh tế của Nhà nước và quản lý kinh doanh của các doanh nghiệp. Đó là tư tưởng kinh tế của Xenophon, Platon, Aristoteles, …thời cổ đại; tư tưởng kinh tế của Augustin Siant, Thomas d’Aquin, …thời trung cổ. Sau đó phát triển đến các học thuyết kinh tế của chủ nghĩa trọng thương, chủ nghió trọng nông, kinh tế học tư sản cổ điển Anh từ thế kỷ XV đến thế kỷ XIX; … và cho đến nay là những học thuyết kinh tế hiện đại.

Việc nghiên cứu lịch sử các học thuyết kinh tế- ngoài việc tiếp cận các quan điểm kinh tế, bảo vệ lợi ích của các giai cấp nhất định mà còn giúp cho các thế hệ sau nhận thức và cải tạo hiện thực kinh tế- xã hội dựa trên những bài học của lịch sử. Ngoài ra, còn cung cấp một cách có hệ thống các quan điểm, lý luận kinh tế làm cơ sở cho các khoa học kinh tế khác, đặc biệt là những môn nghiên cứu các vấn đề liên quan đến kinh tế thị trường( Kinh tế vĩ mô, kinh tế vi mô, marketing,…).

Trong lịch sử tư tưởng kinh tế,kinh tế chính trị học tư sản cổ điển được đánh giá là một trường phái kinh tế khoa học. K. Marx đã viết: “…Danh từ kinh tế chính trị cổ điển theo tôi hiểu, là toàn bộ khoa kinh tế chính trị, kể từ W. Petty trở đi đã nghiên cứu những mối liên hệ nội tại của các quan hệ sản xuất tư sản”. Mặc dù vẫn có những hạn chế là chỉ bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư sản nhưng kinh tế chính trị tư sản cổ điển đã có những tiến bộ vượt trội so với những học thuyết kinh tế trước đó và là tiền đề cho học thuyết kinh tế chính trị Marxist.Điểm tiến bộ của kinh tế chính trị tư sản cổ điển là đã chuyển đối tượng nghiên cứu từ lĩnh vực lưu thông sang lĩnh vực sản xuất mà theo đánh giá của K. Marx: “ Khoa học thực sự của nền kinh tế hiện đại chỉ thực sự bắt đầu khi trọng tâm của việc nghiên cứu được chuyển từ lĩnh vực lưu thông sang lĩnh vực sản xuất”.

Nước ta hiện nay đã chuyển sang vận hành nền kinh tế theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, chuyển sang phát triển kinh tế thị trường nên chúng ta phải thừa nhận các quy luật khách quan vốn có của kinh tế hàng húa như: quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật giá trị, … Việc nghiên cứu các học thuyết kinh tế của trường phái kinh tế chính trị tư sản cổ điển có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.