Chủ nghĩa tư bản được Lênin đưa ra vào năm 1921 là một bộ phận quan trọng của chính sách kinh tế mới (NEP). Theo Lênin chủ nghĩa tư bản Nhà nước chính là chính sách kinh tế thời kỳ quá độ, là con đường chắc chắn, bắc những chiếc cầu nhỏ vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, đối với một nước tiểu nông như nước Nga. Và khi thực hành chủ nghĩa tư bản Nhà nước ở nước Nga Lênin đã chỉ ra "đây là một hình thức kinh tế mới, cần được hoàn thiện dần về lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn, nhưng nó rất cần thiết đối với nước Nga hiện nay.

Tuy nhiên do thời gian thực hiện ở nước Nga chưa nhiều. Hơn thế sau khi tuyên bố hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu thì dường như lý luận về chủ nghĩa tư bản Nhà nước bị lãng quên. Vì vậy, lý luận về chủ nghĩa tư bản Nhà nước chưa đượng tổng kết từ thực tiễn để hoàn bị về lý luận. Lý luận về chủ nghĩa tư bản Nhà nước hiện nay đang còn nhiều quan điểm khác nhau về nội dung, mức độ khả năng và điều kiện vận dụng.

Nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế "tiểu nông". Nên việc vận dụng chủ nghĩa tư bản Nhà nước là cần thiết, và vận dụng lý luận chủ nghĩa tư bản Nhà nước nên lựa chọn ở mức độ nào, thông qua những hình thức gì là phù hợp. Lời giải đáp cho những vấn đề trên quả thật không đơn giản, nhưng lại rất bức xúc đối với nước ta hiện nay trên cả lý luận và thực tiễn.

Kết cấu của đề tài bao gồm:

Phần I- Lý luận của lênin về chủ nghĩa tư bản Nhà nước trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội

Phần II- Sự vận dụng lý luận của Lênin về chủ nghĩa tư bản Nhà nước ở Việt Nam