Phần mở đầu

1. Lý do chọn đề tài

Thành phần kinh tế tư bản nhà nước là một nội dung của kinh tế chính trị Mác-Lênin. Nhưng trước đây chúng ta chỉ mới nghiên cứu nã trong khuôn khổ giáo trình nhằm trang bị lý luận kinh tế chính trị cho người đọc. Đến nay, trước yêu cầu của công cuộc đổi mới ở nước ta, thành phần kinh tế tư bản nhà nước được coi là một vấn đề thực tiễn, một nội dung thiết thức trong quá trình phát triển kinh tế, một vấn đề chiến lược trong lãnh đạo quản lý.

Trong thức tế đã có không Ýt công trình nghiên cứu về kinh tế tư bản nhà nước, nhưng nhìn chung chủ yếu mới giới hạn trong việc chứng minh “tính tất yếu sử dụng kinh tế tế bản nhà nước”, coi kinh tế tư bản nhà nước là hình thức quá độ lên chủ nghiã xã hội. Vả lại, khi nói về kinh tế tư bản nhà nước mét sè tác giả thường chỉ phân tích về kinh tế, còn khi nói về định hướng xã hội chủ nghĩa chỉ nói về chính trị, sự tách rời kinh tế với chính trị, tức là chưa thấy hết mối quan hệ biện chứng giữa thành phần kinh tế tư bản nhà nước với định hướng. chính trị, cũng có ý nghĩa là chưa giải quyết được rõ vấn đề lý luận chính sách.

Do đó, như Đảng ta đã từng nhấn mạnh, việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn của nước ta cần phải gắn bó hơn, phải khái quát từ thực tiễn những vấn đề lý luận kinh tế tư bản nhà nước trong điều kiện Việt Nam quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đề xuất những chính sách phát triển thành phần kinh tế tư bản nhà nước trong giai đoạn hiện nay, đồng thời kiến nghị những giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện các chính sách Êy. Đặc biệt, phải coi trọng tổng kết kinh nghiệm điển hình tiên tiến, tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm nước ngoài để bảo đảm kinh tế phát triển mạnh, hiệu quả và bền vững.

2. Phương pháp nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu kinh tế tư bản nhà nước dựa trên lý luận của Mac - Lênin và sự vận dụng ở Việt Nam.

Vào đầu thế kỷ XX, Lênnin dùng phạm trù “chủ nghĩa tư bản nhà nước” để chỉ một khái niệm mới phản ánh một hiện tượng kinh tế mới. Hiện tượng này ngày nay được dùng với phạm trù “kinh tế tư bản nhà nước” ở nước ta.

Trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước trước đây và ở nước ta hiện nay, khái niệm “chủ nghĩa tư bản nhà nước” được hiểu rất khác nhau. Tình trạng hiểu rất khác nhau này cũng đã xuất hiện ngay tõ thời Lênin thực hiện chính sách kinh tế mới (NEP) chính vì vậy, Lênin đã giải thích nhiều lần khái niệm này,