Trong thời kỳ phong kiến, nền văn học nước ta chỉ nằm trong vùng ảnh hưởng hạn hẹp của văn hoá, văn học Trung Hoa cổ, trung đại, chưa có sự hội nhập rộng rãi với văn hoá thế giới.

Lần hội nhập thứ nhất diễn ra vào đầu thế kỷ XX, đó là sự hội nhập với văn hoá, văn học phương Tây hiện đại thông qua nền văn hoá, văn học Pháp.

Đây là thời kỳ đất nước bị đặt dưới ách thực dân. Nhưng do sức sống quật cường của dân tộc, nền văn học nước ta đã chủ động tiếp thu được ảnh hưởng tích cực của các nền văn hoá, văn học phương Tây hiện đại, thông qua nền văn hoá Pháp đã gặt hái được nhiều thành tựu lớn. Tạo ra được nền văn học hiện đại hoá với những sáng tạo rất có giá trị như tiểu thuyết Tự lực văn đoàn, phong trào Thơ mới, trào lưu văn học hiện thực phê phán và dòng văn học cách mạng với nhiều tên tuổi lớn như Thế Lữ, Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Tuân, Nguyên Hồng, Nam Cao, Tô Hoài, Hồ Chí Minh, Tố Hữu v.v...

Bài học rút ra ở đây là: nhờ ảnh hưởng của tư tưởng, văn hoá, văn học phương Tây hiện đại mà có sự thức tỉnh sâu sắc ý thức cá nhân ở những người cầm bút. Sự thức tỉnh ý thức cá nhân rất quan trọng đối với sáng tạo nghệ thuật. Vì sao văn học nước ta cuối thời trung đại (thế kỷ XVIII, XIX) lại có sự xuất hiện một loạt những cây bút lớn như Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Gia Thiều, Đoàn Thị Điểm, các nhà văn trong Ngô Gia văn phái, Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Nguyễn Khuyến, Tú Xương v.v...? Đó là do tình trạng khủng hoảng sâu sắc của ý thức hệ phong kiến cùng với sự suy tàn của chế độ phong

Kết cấu đề tài:

I. Nền văn học Việt Nam tính cho đến nay đã qua nhiều lần hội nhập với các nền văn hoá, văn học nước ngoài

II. Văn học là một hoạt động tư tưởng. Vì vậy tác dụng giáo dục tư tưởng của văn học là một điều đương nhiên