QUÁ TRÍNH CRACKING XÚC TÁC

1.Giới thiệu chung :

Trong công nghệ chế biến dầu mỏ, các quá trình có xúc tác chiếm một vị trí quan trọng , trong đó cracking xúc tác là điển hình . Mục đích của cracking xúc tác là biến đổi các phân đoạn dầu mỏ có nhiệt độ cao ( hay có phân tử lượng lớn ) thành các cấu tử xăng có chất lượng cao. Ngoài ra thu thêm một số sản phẩm phụ khác như gasoil nhẹ , gasoil nặng , khí ( chủ yếu là phân tử nhánh ), đây là cấu tử quý cho tổng hợp hóa dầu .Xúc tác có tác dụng :

- Làm giảm năng lượng hoạt hóa , tăng tốc độ phản ứng .

- Làm giảm nhiệt độ cần thiết của phản ứng .

- Tăng tính chất chọn lọc ( hướng phản ứng theo hướng cần thiết )

2.Nguyên liệu dùng cho quá trình cracking xúc tác:

Nguyên liệu cho quá trình cracking xúc tác thường có khỏang nhiệt độ sôi từ 300-500oC, có thể từ các nguồn như sau:

- Các phân đoạn kerosen-xola của quá trình chưng cất trực tiếp

- Phân đoạn gasoil của quá trình chế biến thứ cấp khác

- Phân đoạn gasoil nặng có nhiệt độ sôi 300-550oC

- Phần cất từ quá trình Coking của dầu thô.

- DAO ( phần cặn chân không deasphaltene) (550oC )

- Cặn chưng cất khí quyển ( > 380oC) của vài lọai dầu thô.

Trong thực tế với sự tiến bộ của công nghệ, quá trình cracking xúc tác có thể sử dụng cặn chưng cất khí quyển làm nguyên liệu trực tiếp cho quá trình mà không phải qua chưng cất chân không. Qúa trình này gọi là quá trình cracking xúc tác cặn (RFCC). Những lọai dầu thô parafin, ít lưu hùynh thường có ít các chất gây nhiễm độc xúc tác và chỉ số cốc Conradson thấp rất thuân lợi cho việc dùng thẳng cặn chưng cất khí quyển làm nguyên liệu cho quá trình RFCC.

Để tăng nguồn nguyên liệu, ngay cả cặn chưng cất chân không cũng được làm nguyên liệu cho quá trình cracking xúc tác sau khi đã khử nhựa và asphalten

Như vậy, người ta có thể phân nguyên liệu cho cracking xúc tác ra làm 4 nhóm sau :

Nhóm 1: Nguyên liệu là những phần cất nhẹ sẽ cho sản phẩm có hiệu suất C3, C4

tăng còn H2 và cốc giảm. Những phận đọan nhẹ (260- 380oC) nhận được từ chưng cất trực tiếp là nguyên liệu tốt nhất để sản xuất xăng ôtô và xăng máy bay.